Rachunek do umowy o dzieło wystawia ta ze stron, która była wykonawcą tego dzieła. Jest to prawnie wymagany dowód zapłaty za wykonane dzieło. Rachunek należy wystawić zawsze do konkretnej umowy.

Regulacje prawne dotyczące umowy o dzieło są zawarte w art. 627 - 646 Kodeksu Cywilnego. Wykonywanie czynności z tytułu umowy o dzieło nie podlega regulacjom prawa pracy (chyba, że jest podejrzenie, że taka umowa ma znamiona umowy o pracę). Warto zatem, aby każda osoba, która przyjmuje umowę o dzieło wiedziała, jakie wynikają w związku z tym konsekwencje (także podatkowe). Przychód uzyskany z umowy o działo (także z umowy zlecenie) jest uważany za przychód wynikający z działalności wykonywanej osobiście, czyli podlega on innym rozliczeniom i prawom niż przychód uzyskany na podstawie umowy o pracę.

Zgodnie z regulacja zawarta w art. 627 kodeksu cywilnego, przyjmujący zamówienie (poprzez podpisanie umowy o dzieło) zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający ma obowiązek zapłaty wynagrodzenia za owo dzieło. Wykonawca zobowiązuje się poprzez umowę o dzieło do wykonania dzieła zgodnie ze sposobem określonym w umowie. Ma obowiązek także dotrzymać określonego w umowie terminu. Często umowę o dzieło nazywa się umową rezultatu.

Forma umowy

Prawo zezwala na to, aby umowa o dzieło (tak jak każda inna umowa cywilno-prawna) była zawarta w dowolnie wybranej formie: pisemnej lub ustnej. Przyjmuje się jednak, że każdą umowę cywilno-prawną lepiej zawrzeć na piśmie. Wszelkie ewentualne spory z jej tytułu jest łatwiej wyjaśnić, gdy taka umowa została zawarta na piśmie.

Umowa zlecenie i obowiązki wobec ZUS

W większości przypadków nie wylicza się składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Jest tylko jeden wyjątek, kiedy odprowadza się te składki z tytułu umowy o dzieło. Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne nalicza się z tytułu umowy o dzieło tylko wtedy, gdy towarzyszy jej umowa o pracę z tym samym podmiotem, czyli gdy umowę o dzieło podpisuje się z własnym pracodawcą. W takim przypadku składki społeczne i zdrowotne rozlicza się z sumy wynagrodzeń: za pracę i z tytułu umowy o pracę (wyliczenia takiego dokonuje pracodawca).

Koszty uzyskania przychodu

Ustalenie kosztów uzyskania przychodu są czasem kłopotliwą sprawą dla osoby, która nie zna sposobu określania ich wysokości. Są jednak ściśle określone wytyczne, jak można wyznaczyć wysokość tych kosztów. Znaleźć je można w art. 22 ust. 9 pkt 4 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wysokość kosztów uzyskania przychodu:

• 1. 50% - jest to wysokość kosztów uzyskania przychodu z tytułu korzystania przez twórcę (wykonawcę dzieła) z praw autorskich oraz z praw pokrewnych albo rozporządzania przez nich tymi. W taki sam jeśli razem z umową o dzieło dokonuje się przeniesienia autorskich praw majątkowych.
• 2. Jeśli podatnik udowodni zgodnie z art. 22 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), że koszty uzyskania przychodu były wyższe niż wynikające z zastosowania ustalonej normy procentowej, to koszty uzyskania można przyjąć się w faktycznie poniesionej wysokości.
• 3. 20% - w pozostałych przypadkach.

Zaliczka na podatek dochodowy

Od kwoty należności za wykonane dzieło pobiera się zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zaliczka jest potrącana przez płatnika (zamawiającego dzieło): to on rozlicza i przesyła zaliczkę do urzędu skarbowego, a także wypełnić roczne zeznanie podatkowe PIT i przekazać je wykonawcy dzieła oraz odpowiedniemu urzędowi skarbowemu. W stosunku do umów o dzieło stosuje się najniższą stawkę podatkową (na pisemny wniosek płatnika można obliczać zaliczkę wg wyższej stawki).

Rozliczenie umowy o dzieło

Po zakończeniu pracy twórca (czyli: przyjmujący zamówienie) jest zobowiązany do tego, by wydać dzieło, które było przedmiotem umowy. Przyjmujący dzieło jest zobowiązany, aby wypłacić za nie wynagrodzenie. W sytuacji, kiedy dzieło jest realizowane etapami, jest możliwość, aby ustalić wypłatę tego wynagrodzenia w ratach. Wynagrodzenie zostaje wypłacone na podstawie rachunku wystawionego przez wykonawcę dzieła.

Rachunek do umowy o dzieło

Rachunek do umowy o dzieło musi zawierać te same elementy, które prawnie są wymagane w przypadku wystawienia rachunku zwykłego. Stosuje się tutaj także te same przepisy co do daty wystawienia rachunku, czyli 7 dni od daty przekazania dzieła lub zgłoszenia żądania o rachunek.

Obowiązkowe elementy rachunku o dzieło:

• numer rachunku (najlepiej taki sam, jak umowy);
• data wystawienia rachunku;
• określenie poprzez podanie imienia i nazwiska oraz adresu wystawcy rachunku i zamawiającego (dopuszczalna jest też nazwa / identyfikator firmy);
• określenie rodzaju przekazanego dzieła;
• podanie wartości dzieła (kwota netto);

Bardzo często rachunek do umowy o dzieło zawiera także elementy, które nie są wymagane prawem, ale które pomagają w prawidłowym rozliczeniu takiego rachunku.

Dodatkowe elementy na rachunku do umowy o dzieło:

• podanie kwoty brutto;
• wskazanie wartości kosztów uzyskania przychodu;
• wysokość zaliczki na podatek dochodowy;